9 mld euro na cyfrową Europę

euKomisja Europejska zamierza uruchomić pierwszy w historii program „Cyfrowa Europa” i zainwestować 9,2 mld euro. Jego celem jest doprowadzenie do sytuacji, aby wieloletnie ramy budżetowe UE na lata 2021–2027 odpowiadały na rosnące wyzwania wynikające z cyfryzacji.

Chodzi przede wszystkim o zwiększenie międzynarodowej konkurencyjności UE oraz rozwijanie strategicznych zdolności cyfrowych Europy. – Naszym celem było dostosowanie budżetu UE do przyszłych wyzwań: transformacja cyfrowa jest brana pod uwagę we wszystkich propozycjach – od transportu, energii i rolnictwa, po opiekę zdrowotną i kulturę. Aby wzmocnić tę tendencję, proponujemy dziś więcej inwestycji w dziedzinie sztucznej inteligencji, superkomputerów, cyberbezpieczeństwa, umiejętności cyfrowych i administracji elektronicznej – zapowiedział Andrus Ansip, wiceprzewodniczący do spraw jednolitego rynku cyfrowego.

– Jednym z głównych filarów programu są inwestycje ukierunkowane na zdobywanie przez obywateli zaawansowanych umiejętności cyfrowych umożliwiających im dostęp do najnowszych technologii cyfrowych i korzystanie z nich – dodała Marija Gabriel, komisarz do spraw gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego.

5 strategicznych obszarów

Wniosek Komisji koncentruje się na pięciu obszarach:

Superkomputery – kwota w wysokości 2,7 mld euro zostanie przeznaczona na finansowanie projektów służących opracowywaniu i wzmacnianiu superkomputerów i przetwarzania danych w Europie, co ma zasadnicze znaczenie dla rozwoju wielu obszarów – od opieki zdrowotnej i energii ze źródeł odnawialnych, po bezpieczeństwo samochodów i cyberbezpieczeństwo. Proponowane finansowanie zapewni skuteczniejsze i bardziej powszechne wykorzystanie superkomputerów zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym, w tym w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw.

Program „Cyfrowa Europa” dążyć będzie do stworzenia do roku 2022/2023 światowej klasy superkomputera i infrastruktury danych o eksaskalowej zdolności obliczeniowej (miliard miliardów (lub 1018) obliczeń na sekundę), a do roku 2026/2027 systemów o zdolności przekraczającej eksaskalę, wyposażając tym samym UE we własne niezależne i konkurencyjne zasoby technologii, wspomagając osiągnięcie doskonałości w domenie aplikacji i zwiększając dostępność i wykorzystanie superkomputerów. Planowane inicjatywy będą opierać się na europejskiej strategii na rzecz superkomputerów, która pomoże UE dokonać postępu w wielu dziedzinach, począwszy od opieki zdrowotnej i energii odnawialnej, po bezpieczeństwo samochodów i bezpieczeństwo cybernetyczne.

Sztuczna inteligencja – według planów 2,5 mld euro zostanie przeznaczonych na rozpowszechnianie sztucznej inteligencji w całej europejskiej gospodarce i społeczeństwie. Budżet ten opiera się na europejskim podejściu do sztucznej inteligencjiprzedstawionym w kwietniu 2018 r. Ma ono na celu pobudzenie inwestycji, aby jak najlepiej wykorzystywać sztuczną inteligencję, a jednocześnie uwzględniać zmiany społeczno-gospodarcze z nią związane i zapewniać odpowiednie ramy etyczne i prawne. Program „Cyfrowa Europa” umożliwi lepszy dostęp organów publicznych i przedsiębiorstw, zwłaszcza tych najmniejszych, do obiektów badawczych i do przeprowadzania eksperymentów w dziedzinie sztucznej inteligencji w państwach członkowskich. Zwiększenie inwestycji w badania naukowe i innowacje w ramach programu „Horyzont Europa” pozwoli natomiast pozostać UE w światowej czołówce, jeżeli chodzi o postęp naukowo-technologiczny w dziedzinie sztucznej inteligencji.

Komisja proponuje opracowanie wspólnych „europejskich bibliotek” algorytmów, które byłyby dostępne dla wszystkich, aby pomóc sektorowi publicznemu i prywatnemu w identyfikowaniu i nabywaniu takich rozwiązań, które najlepiej odpowiadałyby ich potrzebom. Otwarte platformy i dostęp do przestrzeni danych przemysłowych w zakresie sztucznej inteligencji zostaną udostępnione w całej UE za pośrednictwem ośrodków innowacji cyfrowych, zapewniających małym przedsiębiorstwom oraz lokalnym innowatorom obiekty badawcze i potrzebną wiedzę.

Cyberbezpieczeństwo i zaufanie do technologii – kwota 2 mld euro zostanie zainwestowana w ochronę gospodarki cyfrowej, społeczeństwa i demokracji w UE poprzez budowanie cyberobrony i unijnego sektora cyberbezpieczeństwa, finansowanie najnowocześniejszych urządzeń i infrastruktury cyberbezpieczeństwa, a także wspieranie rozwoju niezbędnych umiejętności i wiedzy. Wniosek opiera się na szeregu środków w zakresie cyberbezpieczeństwa przedstawionych we wrześniu 2017 r. oraz na pierwszych ogólnounijnych przepisach w dziedzinie cyberbezpieczeństwa, które weszły w życie w maju 2018 r.

Umiejętności cyfrowe – dzięki inwestycjom w wysokości 700 mln euro obecni i przyszli pracownicy będą mieli możliwość łatwego zdobywania zaawansowanych umiejętności cyfrowych poprzez długo- i krótkoterminowe kursy szkoleniowe oraz staże w trakcie pracy, niezależnie od państwa członkowskiego zamieszkania. W ramach programu „Cyfrowa Europa” ośrodki innowacji cyfrowych będą realizować ukierunkowane programy mające na celu udzielenie małym i średnim przedsiębiorstwom oraz administracji publicznej pomocy w wyposażeniu ich pracowników w niezbędne zaawansowane umiejętności, tak aby mogli uzyskać dostęp do nowych możliwości oferowanych przez superkomputery, sztuczną inteligencję i cyberbezpieczeństwo.

Zapewnienie szerokiego wykorzystania technologii cyfrowych w całej gospodarce i w społeczeństwie – kwota 1,3 mld euro zapewni cyfrową transformację administracji publicznej i usług użyteczności publicznej oraz ich interoperacyjność w całej UE, a także ułatwi wszystkim przedsiębiorstwom, w szczególności MSP, dostęp do technologii i know-how. Ośrodki innowacji cyfrowych będą stanowić „punkty kompleksowej obsługi” dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz administracji publicznej, zapewniając dostęp do wiedzy technologicznej i obiektów do przeprowadzania eksperymentów, jak również porady, aby jak najlepiej ocenić biznesowe projekty w zakresie transformacji cyfrowej. Sieć ośrodków innowacji cyfrowych uzyska wsparcie, tak aby zapewnić jak najszerszy zasięg geograficzny w całej Europie. Ośrodki innowacji cyfrowych są obecnie jednym z kluczowych elementów strategii cyfryzacji europejskiego przemysłu.

Co dalej?

Aby środki UE mogły zacząć jak najszybciej przynosić praktyczne rezultaty, niezbędne jest szybkie osiągnięcie porozumienia w sprawie ogólnych wieloletnich ram budżetowych UE i powiązanych wniosków sektorowych.

Nierozwiązanie problemu luki inwestycyjnej niesie ze sobą ryzyko osłabienia zdolności innowacyjnych UE oraz konkurencyjności jej przemysłu.

Osiągnięcie w 2019 r. porozumienia w sprawie przyszłych wieloletnich ram budżetowych umożliwi natomiast płynne przejście z obecnych wieloletnich ram budżetowych (2014–2020) do nowych, a także zapewni przewidywalność finansowania z korzyścią dla wszystkich.

„Cyfrowa Europa” to nowy program stanowiący część rozdziału „Jednolity rynek, innowacje i agenda cyfrowa” projektu wieloletnich ram budżetowych UE. Powstał on na podstawie strategii jednolitego rynku cyfrowego, której realizację rozpoczęto w maju 2015 r., i jej osiągnięcia w ostatnich latach, a jego głównym celem jest kształtowanie cyfrowej transformacji w Europie z korzyścią dla obywateli i przedsiębiorstw.

Dzięki dodatkowym funduszom UE będzie mogła inwestować więcej w gospodarkę cyfrową i społeczeństwo cyfrowe. Komisja proponuje również zwiększenie do 3 mld euro budżetu przeznaczonego na projekty infrastruktury cyfrowej w ramach instrumentu „Łącząc Europę”. Instrument ten skupia się na projektach o najwyższej europejskiej wartości dodanej, zwłaszcza na połączeniach transgranicznych. Jeżeli chodzi o cyfryzację, przyczyni się on do zapewnienia, by szkoły, szpitale, węzły transportowe, główni dostawcy usług publicznych i przedsiębiorstwa, intensywnie korzystające z technologii cyfrowych, uzyskały do 2025 r. dostęp do przyszłościowych łączy szerokopasmowych.

Oprócz programu „Cyfrowa Europa” konieczne jest także dalsze zwiększone finansowanie badań naukowych i innowacji w zakresie technologii cyfrowych nowej generacji w kolejnych wieloletnich ramach finansowych w programie „Horyzont Europa”. Oba programy będą działały łącznie: program „Horyzont Europa” zapewnia kluczowe inwestycje w badania naukowe i innowacje, natomiast program „Cyfrowa Europa” będzie opierał się na jego wynikach, tworząc niezbędną infrastrukturę, a także wspierając rozmieszczanie i budowanie potencjału, co z kolei zapewni wkład w przyszłe badania naukowe w dziedzinie sztucznej inteligencji, robotyki, wysokowydajnych systemów obliczeniowych i dużych zbiorów danych.